Οι παθήσεις των αρθρώσεων οφείλονται συνήθως στη φθορά των αρθρώσεων, η οποία εμφανίζεται στους περισσότερους ανθρώπους λόγω γήρατος. Συχνά, η υπερβολική καταπόνηση και/ή η λανθασμένη κατανομή του βάρους κατά τη διάρκεια της ζωής οδηγούν σε αυξημένη φθορά των αρθρώσεων.
Τέτοιες παθολογικές αλλοιώσεις στα γόνατα, τις αρθρώσεις του ισχίου, τον ώμο ή τον αγκώνα χαρακτηρίζονται από τους ειδικούς ως αρθρώσεις.
Οι γιατροί ομαδοποιούν τις αρθρώσεις κάτω από τον όρο «αρθροπάθειες».
Αυτές χωρίζονται σε δύο μορφές:
Συχνά, οι αρθρώσεις είναι συνέπεια μεταβολικών διαταραχών ή λοιμώξεων που οδηγούν σε φλεγμονές.
Κατά κανόνα, οι αρθρώσεις έχουν πολλαπλές αιτίες και, ως εκ τούτου, δεν μπορούν να αποδοθούν σε έναν μόνο παράγοντα. Επομένως, είναι πολυπαραγοντικές. Ωστόσο, υπάρχουν παράγοντες που ευνοούν την εμφάνιση μιας νόσου, όπως π.χ.: οι αρθρικές παραμορφώσεις.
Στις ανωμαλίες των αρθρώσεων περιλαμβάνονται, για παράδειγμα:
Επιπλέον, οι αρθρώσεις συχνά προσβάλλονται σε προχωρημένα στάδια μεταβολικών παθήσεων.
Παράγοντες κινδύνου είναι, για παράδειγμα:
Οι λανθασμένες κινήσεις και η υπερβολική καταπόνηση, όπως αυτές που προκύπτουν κατά την ανύψωση βαρών, αποτελούν μια ακόμη αιτία εκφυλιστικών παθήσεων των αρθρώσεων.
Οι παραμορφώσεις στο γόνατο μπορεί να εκδηλωθούν ως X-πόδια ή O-πόδια @ Papcut design /AdobeStock
Η ιστορία της εμφάνισης των εκφυλιστικών βλαβών των αρθρώσεων έχει μελετηθεί εκτενέστερα. Οι λανθασμένες καταπονήσεις επί πολλά χρόνια φθείρουν συνεχώς τις χόνδρινες αρθρικές επιφάνειες.
Το πρόβλημα είναι ότι ο αρθρικός χόνδρος δεν αναγεννάται. Επομένως, η απώλειά του είναι μη αναστρέψιμη. Λόγω της άνισης τριβής στις αρθρικές επιφάνειες δημιουργούνται επίσης ανισότητες. Σχηματίζονται μικρές ακμές, οι οποίες επιταχύνουν περαιτέρω την τριβή των αρθρικών επιφανειών.
Τελικά, το στρώμα του αρθρικού χόνδρου γίνεται τόσο λεπτό, ώστε οι αρθρικές επιφάνειες των οστών τρίβονται μεταξύ τους. Αυτό με τη σειρά του προκαλεί πόνο και ευνοεί φλεγμονώδεις διεργασίες, οι οποίες μπορούν να βλάψουν περαιτέρω τον χόνδρο και τις αρθρικές επιφάνειες.
Ανεξάρτητα από την αιτία και το ιστορικό της εμφάνισής τους, υπάρχουν συμπτώματα που μπορεί να εμφανίζονται με την ίδια συχνότητα σε όλες τις αρθρώσεις.
Σε αυτά περιλαμβάνονται τα βασικά συμπτώματα μιας φλεγμονής:
- Πόνος (Dolor)
- Οίδημα (Tumor)
- Θερμότητα (Calor)
- Ερυθρότητα (Rubor)
Ανάλογα με τον βαθμό της βλάβης της άρθρωσης, στη συνέχεια εμφανίζονται:
- Περιορισμοί στην κίνηση
- Μυϊκοί πόνοι καθώς και
- Χαρακτηριστικός ήχος τριβής ή τριξίματος κατά την κάμψη, π.χ. της άρθρωσης του γόνατος.
Σε πιο προχωρημένα στάδια της αρθρίτιδας εμφανίζονται:
. Σε αυτό το στάδιο, ο πόνος είναι ήδη χρόνιος, με αποτέλεσμα καμία κίνηση να μην μπορεί πλέον να πραγματοποιηθεί χωρίς πόνο. Αυτή η κατάσταση αποτελεί εξαιρετικά μεγάλο βάρος για την ποιότητα ζωής και την ψυχική υγεία των ατόμων που πάσχουν.
Στο αρχικό στάδιο, οι γιατροί διαγιγνώσκουν τις αρθρώσεις συνήθως με βάση την κλινική εικόνα. Ο πόνος που εμφανίζεται συνεχώς ή μετά από μια συγκεκριμένη απόσταση περπατήματος (πόνος κόπωσης) κατά την άσκηση υποδηλώνει πιθανή αρθρίτιδα. Σε αυτά προστίθενται αρθρικές συλλογές, περιορισμοί στην κίνηση καθώς και παραμορφώσεις στην άρθρωση.
Σε μια ακτινογραφία, οι αρθρικές επιφάνειες γίνονται πολύ καλά ορατές. Εκεί παρατηρούνται κυρίως ανωμαλίες, οστεόφυτα και σωματίδια τριβής στον αρθρικό χώρο. Συχνά, ο αρθρικός χώρος είναι επίσης σημαντικά μειωμένος.
Οι φλεγμονώδεις αρθρώσεις μπορούν να διαπιστωθούν μέσω δεικτών φλεγμονής ή ρευματολογικών παραγόντων στο αίμα. Ένα παράδειγμα είναι η πολυαρθρίτιδα, η οποία ανήκει στις ρευματικές παθήσεις.
Σοβαρή αρθρίτιδα στην άρθρωση του ισχίου @ crevis /AdobeStock
Δεδομένου ότι πολλές αρθρώσεις προκαλούν κυρίως πόνο, η θεραπεία του πόνου αποτελεί προτεραιότητα, ιδίως στα αρχικά στάδια της νόσου. Τα μη στεροειδή αντιρευματικά φάρμακα (ΜΣΑΦ) είναι η θεραπεία επιλογής. Σε αυτά περιλαμβάνονται, για παράδειγμα, η ιβουπροφαίνη ή το δικλοφενάκη.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, οι γιατροί καταφεύγουν στα χονδροπροστατευτικά, ουσίες που προστατεύουν τον χόνδρο. Τα υαλουρονικά οξέα, τα εκχυλίσματα πράσινου μύδιου και άλλες ουσίες που ανήκουν σε αυτή την κατηγορία έχουν ως κύριο στόχο την αναστολή των ενζύμων που προάγουν τη φλεγμονώδη αποδόμηση του χόνδρου.
Με αυτόν τον τρόπο επιβραδύνεται η εξέλιξη της νόσου. Σε περιπτώσεις αρθρικών υγρών και σοβαρών φλεγμονών, οι γιατροί συχνά χορηγούν κορτιζόνη με ένεση απευθείας στην προσβεβλημένη άρθρωση, προκειμένου να σταματήσουν τις φλεγμονώδεις διεργασίες. Οι γιατροί αντιμετωπίζουν αρχικά τις ρευματικές αρθρώσεις με ανοσοθεραπεία, προκειμένου να καταστείλουν τη λειτουργία του ανοσοποιητικού συστήματος. Για το σκοπό αυτό χορηγείται, για παράδειγμα, μεθοτρεξάτη.
Συχνά χρησιμοποιούνται επίσης ασκήσεις φυσιοθεραπείας ή γυμναστικής, προκειμένου να προληφθούν οι λανθασμένες καταπονήσεις και η μυϊκή ατροφία. Σε τελικό στάδιο, σε περίπτωση προχωρημένης αρθρίτιδας ή αφόρητου πόνου με περιορισμούς στην κίνηση, διατίθενται επεμβατικές θεραπευτικές μέθοδοι.
Μεταξύ αυτών συγκαταλέγεται η
αρθροσκόπηση, δηλαδή η ενδοσκόπηση της άρθρωσης. Κατά τη διαδικασία αυτή, ο γιατρός εισάγει έναν καθετήρα, π.χ. στην άρθρωση του γόνατος, μέσω μιας μικροτομής. Έτσι, μπορεί να εξετάσει το αρθρικό διάστημα, να το καθαρίσει και να λειάνει την αρθρική επιφάνεια. Με αυτόν τον τρόπο επιτυγχάνεται βελτίωση της κίνησης και επιβραδύνεται η φθορά της άρθρωσης.
Η τελευταία επιλογή είναι η χειρουργική επέμβαση και η τοποθέτηση τεχνητής άρθρωσης. Ωστόσο, αυτό αποτελεί επιλογή μόνο για ασθενείς με πολύ προχωρημένη αρθρίτιδα, οι οποίοι υποφέρουν από έντονο πόνο και περιορισμούς στην κίνηση.
Οι οξείες φλεγμονώδεις αρθρώσεις έχουν συνήθως καλή πρόγνωση, καθώς ο κίνδυνος για τις αρθρώσεις εξαλείφεται μετά τη θεραπεία.
Ωστόσο, η κατάσταση είναι διαφορετική στις αρθρώσεις που οφείλονται σε φθορά. Αυτές είναι μη αναστρέψιμες, οπότε είναι ιδιαίτερα σημαντικό να αντιμετωπιστούν όσο το δυνατόν νωρίτερα.
Αυτό μπορεί να επιβραδύνει την εξέλιξη της νόσου. Η φυσιοθεραπεία, η οστεοπαθητική ή οι χειροπρακτικές θεραπείες μπορούν επίσης να βοηθήσουν.
Ποιοι γιατροί θεραπεύουν τις αρθρώσεις;
Οι αρθρώσεις θεραπεύονται από διάφορους ειδικούς γιατρούς, ανάλογα με την αιτία.
Σε αυτούς περιλαμβάνονται ειδικοί στους ακόλουθους τομείς:
- Ρευματολογία
- Χειρουργική
- Ορθοπεδική
- Λοιμωξιολογία και
- Δερματολογία
Ποιες είναι οι πιο συχνές αρθρώσεις;
Μεταξύ των πιο συχνών παθήσεων των αρθρώσεων συγκαταλέγονται η αρθρόζη, η ρευματοειδής αρθρίτιδα, η ουρική αρθρίτιδα, η ψωριασική αρθρίτιδα και η νόσος του Bechterew. Αυτές οι παθήσεις μπορούν να προσβάλλουν οποιαδήποτε άρθρωση και περιλαμβάνουν τόσο εκφυλιστικές όσο και φλεγμονώδεις αρθρώσεις. Συχνά προσβάλλονται οι αρθρώσεις του γόνατος, του ισχίου και των δακτύλων.
Ποια συμπτώματα προκαλούν οι αρθρώσεις;
Ένα τυπικό σύμπτωμα είναι ο πόνος στις αρθρώσεις. Πολλοί πάσχοντες αναφέρουν επώδυνες ενοχλήσεις, πρήξιμο, ερυθρότητα, περιορισμένη κινητικότητα και κινητικές δυσκολίες. Σε περίπτωση ρευματικής νόσου, μπορεί να εμφανιστούν επιπλέον μυϊκοί πόνοι, οζίδια κάτω από το δέρμα ή φλεγμονώδεις αντιδράσεις.
Ποια είναι η διαφορά μεταξύ της αρθρίτιδας και της ρευματοειδούς αρθρίτιδας;
Η αρθρόζη είναι μια φθορά των αρθρώσεων, κατά την οποία ο αρθρικός χόνδρος και ο χόνδρος υφίστανται βλάβη λόγω φθοράς που οφείλεται στη γήρανση. Η ρευματοειδής αρθρίτιδα, αντίθετα, είναι μια αυτοάνοση νόσος, στην οποία η φλεγμονή και οι ρευματικές διεργασίες προσβάλλουν την άρθρωση. Και οι δύο παθήσεις μπορεί να είναι επώδυνες και να οδηγήσουν σε βλάβη των προσβεβλημένων αρθρώσεων.
Πώς διαγιγνώσκονται οι αρθρώσεις;
Η διάγνωση γίνεται μέσω του ιστορικού, της φυσικής εξέτασης, του υπερηχογραφήματος καθώς και άλλων απεικονιστικών μεθόδων. Ένας ειδικός ιατρός ή ορθοπεδικός αξιολογεί το πρήξιμο, την ερυθρότητα, την κινητικότητα της άρθρωσης και πιθανές φλεγμονώδεις διεργασίες. Συμπληρωματικά, μπορούν να πραγματοποιηθούν εργαστηριακές εξετάσεις, μέτρηση των επιπέδων ουρικού οξέος ή εξετάσεις για ρευματισμούς και ερυθηματώδη λύκο.
Ποιες είναι οι θεραπευτικές επιλογές για τις αρθρώσεις;
Οι θεραπευτικές επιλογές εξαρτώνται από την εκάστοτε κλινική εικόνα. Τα φάρμακα μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση της φλεγμονής και στην ανακούφιση του πόνου. Συμπληρωματικά, χρησιμοποιούνται η αποκατάσταση, τα ορθοπεδικά βοηθήματα, η ισορροπημένη διατροφή και η κινησιοθεραπεία. Σε σοβαρές περιπτώσεις, μπορεί να απαιτηθεί η τοποθέτηση προθέσεων ή η αντικατάσταση αρθρώσεων, προκειμένου να αποκατασταθεί η λειτουργία της άρθρωσης και να αποφευχθούν επακόλουθες βλάβες.
