Η ορθοπεδική ασχολείται με τις παθήσεις και τις διαταραχές των
- οστών,
- αρθρώσεων,
- μυών και
- των τενόντων.
Οι ειδικοί ορθοπεδικοί έχουν ολοκληρώσει τουλάχιστον εξαετή ειδίκευση ως ειδικοί ιατροί στην Ορθοπεδική και τη Χειρουργική Τραυμάτων.
Χάρη σε αυτή την ειδίκευση, οι ειδικοί διαθέτουν εμπεριστατωμένες γνώσεις στους τομείς της
.
Βάση για την ειδικότητα αποτελεί ο πρότυπος κανονισμός ειδίκευσης της Ομοσπονδιακής Ιατρικής Ένωσης. Ο κανονισμός αυτός καθορίζει ποιες διαγνωστικές και θεραπευτικές διαδικασίες πρέπει να διενεργούνται και με ποια συχνότητα. Πριν από τις εξετάσεις ειδικότητας, ο ιατρός πρέπει, για παράδειγμα,
- τουλάχιστον 300 υπερηχογραφικές εξετάσεις του κινητικού συστήματος και
- πάνω από 200 χειρουργικές επεμβάσεις
. Οι μελλοντικοί ειδικοί πρέπει επίσης να διαθέτουν εμπειρία στη θεραπεία ασθενών με σοβαρά και πολλαπλά τραύματα, συμπεριλαμβανομένης της διαχείρισης τραυμάτων.
Οι εκπαιδευμένοι ειδικοί ορθοπεδικοί εργάζονται είτε ως ιδιώτες ιατροί είτε σε εξειδικευμένη κλινική.
Συχνές τυπικές παθήσεις ή ενοχλήσεις είναι οι πόνοι, όπως για παράδειγμα
Αλλά και ασθενείς με
- ρήξεις τενόντων και συνδέσμων,
- καταγμάτων οστών ή
- εξαρθρώσεις (π.χ. εξάρθρωση άρθρωσης)
επισκέπτονται τακτικά ένα ορθοπεδικό ιατρείο.
Τυπικές κλινικές εικόνες στην ορθοπεδική και τη χειρουργική τραυμάτων είναι

Η ορθοπεδική ασχολείται με το ανθρώπινο σύστημα στήριξης και κίνησης © AlienCat | AdobeStock
Πριν από τη θεραπεία πραγματοποιείται διεξοδική διάγνωση, προκειμένου να εντοπιστούν οι αιτίες των συμπτωμάτων.
Η διάγνωση ξεκινά με το ιστορικό, δηλαδή τη συζήτηση με τον ασθενή. Κατά τη διάρκεια αυτής, οι ειδικοί ρωτούν για τα συμπτώματα, την έναρξη και την πορεία της νόσου. Ακολουθεί σωματική και κλινική εξέταση.
Στη συνέχεια, ο ορθοπεδικός μπορεί συχνά να διατυπώσει ήδη μια υποθετική διάγνωση. Αυτή πρέπει τώρα να επιβεβαιωθεί και ταυτόχρονα να αποκλειστούν άλλες αιτίες.
Για το σκοπό αυτό, συνήθως ακολουθούν περαιτέρω εξετάσεις με τη χρήση εξοπλισμού, οι λεγόμενες απεικονιστικές εξετάσεις. Στην ορθοπεδική, σημαντικό ρόλο παίζει
- η κλασική ακτινογραφία (π.χ. για την ανίχνευση καταγμάτων),
- η αξονική τομογραφία (CT, π.χ. για την απεικόνιση καταγμάτων, αιμορραγιών, μωλωπισμάτων, οιδημάτων και φλεγμονών),
- η μαγνητική τομογραφία (MRT, π.χ. για την απεικόνιση μαλακών ιστών, νευρικών ιστών, χόνδρων και συνδέσμων) και
- η υπερηχογραφία (π.χ. για την απεικόνιση μαλακών ιστών και αρθρώσεων)
διαδραματίζουν σημαντικό ρόλο.
Στην οστεοπόρωση χρησιμοποιείται η μέτρηση της οστικής πυκνότητας. Ως ειδικές εξετάσεις, οι οποίες συνήθως πραγματοποιούνται μόνο σε νοσοκομείο, είναι
, ιδίως σε περιπτώσεις λοιμώξεων και μεταβολικών διαταραχών των οστών, καθώς και σε περιπτώσεις οστικών όγκων.

Πολλές διαταραχές και παθήσεις μπορούν να διαγνωσθούν στην ορθοπεδική με τη βοήθεια ακτινογραφιών © grieze / Fotolia
Για τη θεραπεία των ορθοπεδικών παθήσεων, οι ειδικοί της ορθοπεδικής μπορούν να βασιστούν σε δύο αρχές:
Ανάλογα με τα συμπτώματα και την υποκείμενη πάθηση, εφαρμόζεται η μία, η άλλη ή ένας συνδυασμός των δύο.
Τυπικές συντηρητικές θεραπευτικές μέθοδοι είναι:
- Ηλεκτροθεραπεία / θεραπεία με διεγερτικό ρεύμα, π.χ. για τη θεραπεία καταστάσεων πόνου (π.χ. TENS = διαδερμική ηλεκτρική νευρική διέγερση σε περιπτώσεις χρόνιου πόνου), για τη χαλάρωση και σύσπαση των μυών και για τη βελτίωση της κυκλοφορίας του αίματος
- Φαρμακευτική θεραπεία (συμπεριλαμβανομένων των ενέσεων φαρμάκων) για τη θεραπεία πόνων και φλεγμονών (θεραπεία πόνου)
- Φυσική θεραπεία και γυμναστική / φυσιοθεραπεία, όπως π.χ. θερμοθεραπεία (αλοιφές, κόκκινο φως), μασάζ, υδροθεραπεία, εργοθεραπεία και θεραπεία με υπερήχους
Λόγω των απαιτήσεων σε χώρο και προσωπικό, οι χειρουργικές επεμβάσεις πραγματοποιούνται συνήθως σε εξειδικευμένες ορθοπεδικές κλινικές. Παραδείγματα ορθοπεδικής χειρουργικής είναι: