Τα σοβαρά συμπτώματα αυτών των παθήσεων προκαλούνται κυρίως από εναποθέσεις (πλάκες) εντός των συστημάτων εισροής και εκροής. Στις περισσότερες περιπτώσεις, πρόκειται για
- λιπίδια του αίματος
- χοληστερόλη
- θρόμβους
- Γλυκό
- ασβέστιο
Οι πλάκες σχηματίζονται στα τοιχώματα των αγγείων μετά την εμφάνιση έντονης φλεγμονής. Ωστόσο, αυτή μπορεί να προκληθεί από διάφορους παράγοντες. Ανάλογα με την πληγείσα περιοχή, εμφανίζονται διαφορετικές αγγειακές παθήσεις.
Αριστερά ένα υγιές αγγείο, δεξιά ένα αγγείο που έχει στενέψει λόγω πλακών (εδώ με το παράδειγμα μιας στεφανιαίας αρτηρίας)
Πολλοί παράγοντες κινδύνου ευνοούν τον σχηματισμό πλάκας και την ανάπτυξη αγγειακής νόσου. Επί του παρόντος, η υπερβολική κατανάλωση τροφών πλούσιων σε λίπος και χοληστερόλη εξακολουθεί να θεωρείται μία από τις κύριες αιτίες της εναπόθεσης λιπιδίων του αίματος στα τοιχώματα των αγγείων. Επιπλέον, το υπερβολικό βάρος και η υψηλή αρτηριακή πίεση αυξάνουν επίσης τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου.
Επιπλέον, κυρίως οι ασθενείς με αυξημένα επίπεδα γλυκόζης στο αίμα (διαβητικοί) διατρέχουν ιδιαίτερα υψηλό κίνδυνο να αναπτύξουν αγγειακή νόσο. Το ίδιο ισχύει και για τους καπνιστές και τα άτομα που καταναλώνουν υπερβολικές ποσότητες αλκοόλ.
Οι διάφορες μορφές αυτών των παθήσεων χωρίζονται κυρίως σε δύο κατηγορίες. Πρόκειται για
- ασθένειες του αρτηριακού συστήματος (αρτηρίες) και
- ασθένειες του αποχετευτικού συστήματος (φλέβες και λεμφαγγεία).
Από αυτές προκύπτουν τελικά οι τρεις κύριες μορφές αγγειακών παθήσεων: αυτές μπορούν να επηρεάζουν είτε τις αρτηρίες, είτε τις φλέβες, είτε το λεμφικό σύστημα.
Στην περίπτωση αρτηριακής αγγειακής νόσου, συνήθως πρόκειται για τη λεγόμενη αρτηριοσκλήρωση. Αυτή χαρακτηρίζεται από τον σχηματισμό στενώσεων και αποφράξεων εντός των αρτηριών.
Οι φλεβικές αγγειακές παθήσεις, από την άλλη πλευρά, περιλαμβάνουν, εκτός από τη λεγόμενη φλεβίτιδα, επίσης τη φλεβική ανεπάρκεια και τη φλεβική θρόμβωση.
Στον τομέα των παθήσεων του λεμφικού συστήματος διακρίνεται κυρίως το πρωτογενές και το δευτερογενές λεμφοίδημα. Πρόκειται για ορατές και ψηλαφητές συσσωρεύσεις υγρού, οι οποίες δεν μπορούν πλέον να απομακρυνθούν.
Κιρσοί © zlikovec / Fotolia
Πολλές αγγειακές παθήσεις μπορούν να αντιμετωπιστούν επιτυχώς και χωρίς χειρουργική επέμβαση. Ωστόσο, η θεραπεία που θα εφαρμοστεί εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το τρέχον στάδιο της νόσου. Οι αρτηριακές διαταραχές της κυκλοφορίας αντιμετωπίζονται συνήθως με φάρμακα που διαστέλλουν τα αγγεία. Με αυτόν τον τρόπο αυξάνεται η ταχύτητα ροής του αίματος και μπορεί να βελτιωθεί η αιμάτωση των ιστών. Επιπλέον, εκτός από τη μέθοδο με τον καθετήρα μπαλονιού, μπορεί να απαιτηθεί και χειρουργική επέμβαση (τοποθέτηση παράκαμψης).
Σε κάθε περίπτωση, απαιτείται φαρμακευτική αγωγή για τις διάφορες παθήσεις, καθώς τα αντίστοιχα αγγειακά συστήματα ενδέχεται να αποφραχθούν πλήρως λόγω της δημιουργίας πλάκας. Εάν συμβεί αυτό, συνήθως προκαλούνται μόνιμες βλάβες στα προσβεβλημένα όργανα και στους ιστούς, όπως για παράδειγμα σε περίπτωση καρδιακού εμφράγματος ή εγκεφαλικού επεισοδίου.
Σε περίπτωση φλεβικών προβλημάτων, μπορεί να απαιτείται η χρήση συμπιεστικών καλτσών ή η λήψη αντιπηκτικών (π.χ. Marcumar®). Σε ορισμένες περιπτώσεις, η θεραπεία με εμφύσηση χρησιμοποιείται με επιτυχία για την ανακούφιση των συμπτωμάτων σε πρώιμο στάδιο της νόσου. Ωστόσο, σε περιπτώσεις έντονου πρηξίματος και οιδήματος, συνήθως απαιτείται χειρουργική επέμβαση.
Κατά τη διαδικασία αυτή, οι κιρσοί αφαιρούνται είτε με την εφαρμογή θερμότητας, η οποία διοχετεύεται από μέσα μέσω καθετήρα και οδηγεί σε συγκόλληση του φλεβικού τοιχώματος. Οι διαδικασίες αυτές πραγματοποιούνται χωρίς τομή στο δέρμα (ελάχιστα επεμβατικές), καθώς οι καθετήρες εισάγονται διαμέσου του δέρματος. Αρχικά εισήχθησαν στις ΗΠΑ, αλλά από το 1998 αυτές οι ενδοφλέβιες (από το εσωτερικό τοίχωμα της φλέβας) μέθοδοι εφαρμόζονται όλο και περισσότερο και στην Ευρώπη. Παραδοσιακές μέθοδοι είναι η αφαίρεση των κιρσών μέσω τομής στο δέρμα στη βουβωνική χώρα ή στο πίσω μέρος του γόνατος, καθώς και στο κάτω μέρος του ποδιού.
Στις περισσότερες περιπτώσεις, ωστόσο, οι αγγειακές παθήσεις μπορούν να προληφθούν αποτελεσματικά. Χωρίς επιπλέον αύξηση του κινδύνου, αυτές οι παθήσεις εμφανίζονται πολύ σπάνια. Αποφεύγοντας τους παράγοντες κινδύνου, μπορείτε να μειώσετε σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου.
Τα άτομα που διατρέχουν κίνδυνο θα πρέπει, επομένως, να αποφεύγουν εντελώς το κάπνισμα και την κατανάλωση αλκοόλ. Επιπλέον, η υγιεινή διατροφή και η τακτική σωματική άσκηση έχουν καθοριστική σημασία. Επίσης, θα πρέπει να αποφεύγετε όσο το δυνατόν περισσότερο τις καταστάσεις άγχους, προκειμένου να μειώσετε στο ελάχιστο τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου.
Σε περιπτώσεις φλεβικών παθήσεων, σε καταστάσεις κινδύνου (μακρινά ταξίδια με αεροπλάνο ή αυτοκίνητο) συνιστάται η χρήση συμπιεστικών καλτσών.
Τι είναι οι αγγειακές παθήσεις και ποιες κλινικές εικόνες περιλαμβάνονται σε αυτές;
Οι αγγειακές παθήσεις συγκαταλέγονται στις συχνότερες παθήσεις των αγγείων και επηρεάζουν τις αρτηρίες και τις φλέβες, καθώς και τα τριχοειδή αγγεία και το λεμφικό σύστημα. Σε αυτές περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, η περιφερική αρτηριακή αποφρακτική νόσος, οι φλεβικές παθήσεις όπως οι κιρσοί, τα ευρυαγγείια ή η βαθιά φλεβική θρόμβωση, καθώς και φλεγμονώδεις παθήσεις όπως η αγγειίτιδα, η αγγειοπάθεια και η διαβητική αμφιβληστροειδοπάθεια.
Πώς αναγνωρίζω τις αγγειακές παθήσεις και γιατί είναι τόσο σημαντική η έγκαιρη διάγνωση;
Ενδείξεις μπορεί να είναι πρησμένα πόδια, πόνος κατά το περπάτημα (κλαυδισμός), δερματικές αλλοιώσεις ή συμπτώματα στάσης λόγω της παλινδρόμησης του αίματος. Η έγκαιρη διάγνωση των αγγειακών παθήσεων είναι σημαντική, διότι οι αγγειακές στένωση, οι στενώσεις ή η ολική απόφραξη, εάν δεν αντιμετωπιστούν, μπορούν να έχουν σοβαρές συνέπειες για τους ιστούς και τα όργανα.
Πώς προκύπτουν οι αγγειακές παθήσεις και ποιος είναι ο ρόλος των αποθέσεων στα τοιχώματα των αγγείων;
Πολλές αγγειακές παθήσεις προκύπτουν λόγω εναποθέσεων στα τοιχώματα των αγγείων, όπως για παράδειγμα η αθηροσκλήρωση ως συνέπεια της αρτηριοσκλήρωσης. Τέτοιες παθολογικές αλλοιώσεις στενεύουν τη διάμετρο των αγγείων, παρεμποδίζουν τη ροή του αίματος και μπορούν να προκαλέσουν διάφορες μορφές αποφρακτικής νόσου.
Ποια συμπτώματα εμφανίζονται στις αρτηριακές και φλεβικές αγγειακές παθήσεις;
Οι αρτηριακές παθήσεις συχνά οδηγούν σε πόνο κατά την άσκηση, τυπικά στην περιφερική αρτηριακή αποφρακτική νόσο. Οι φλεβικές παθήσεις προκαλούν μάλλον πρησμένα, βαριά πόδια, ορατές φλεβικές αλλοιώσεις και συμπτώματα που επιδεινώνονται κατά τη διάρκεια παρατεταμένης καθιστικής ή όρθιας στάσης. Μια βαθιά φλεβική θρόμβωση μπορεί να γίνει επικίνδυνη, εάν αποκολληθεί ένας θρόμβος αίματος.
Τι προκαλεί αγγειακές στενώσεις ή παθολογική διαστολή;
Οι αγγειακές στενώσεις προκαλούνται συχνά από αποθέσεις, φλεγμονώδεις διεργασίες ή αδυναμία του συνδετικού ιστού. Είναι επίσης πιθανή η παθολογική διαστολή των αγγείων, όπως για παράδειγμα σε περίπτωση ανευρύσματος. Και οι δύο αυτές αλλοιώσεις επηρεάζουν το αγγειακό σύστημα και πρέπει να διαγνωσθούν και να αντιμετωπισθούν ιατρικά.
Ποιος είναι ο ρόλος του διαβήτη, των φλεγμονωδών παθήσεων ή των λεμφικών διαταραχών;
Οι διαβητικές αγγειοπάθειες μπορούν να βλάψουν τα μικρά αγγεία και να μειώσουν τη ροή του αίματος. Οι φλεγμονώδεις αγγειακές παθήσεις, όπως η αγγειίτιδα, επηρεάζουν άμεσα τα τοιχώματα των αγγείων και μπορούν να παρεμποδίσουν τη ροή του αίματος στις αρτηρίες και τις φλέβες. Οι λεμφικές διαταραχές οδηγούν σε συσσώρευση υγρών, καθώς οι ιστοί δεν τροφοδοτούνται πλέον επαρκώς με οξυγόνο και η λέμφη δεν απομακρύνεται σωστά.
Πώς διαγιγνώσκονται και πώς αντιμετωπίζονται οι αγγειακές παθήσεις;
Η διάγνωση γίνεται, ανάλογα με το κλινικό εικόνα, μέσω του ιστορικού, της φυσικής εξέτασης, της υπερηχογραφίας Duplex, των απεικονιστικών εξετάσεων και των λειτουργικών μετρήσεων. Η θεραπεία κυμαίνεται από φαρμακευτική αγωγή και συμπιεστική θεραπεία έως ελάχιστα επεμβατικές διαδικασίες και χειρουργικές επεμβάσεις, με σκοπό την εξάλειψη των αγγειακών στενώσεων και τη βελτίωση της ροής του αίματος.
