Choroby płuc nadal zyskują na popularności. Szczególnie duża liczba palaczy w Niemczech w latach 70. i 80. powoduje gwałtowny wzrost liczby pacjentów z POChP (przewlekłą obturacyjną chorobą płuc), astmą oskrzelową i rakiem płuc.
Powracają jednak również stare znane choroby, takie jak np. gruźlica płuc. We wszystkich tych przypadkach najlepszymi specjalistami są pulmonolodzy.
Pneumologia, zwana również pulmonologią, jest poddziedziną medycyny wewnętrznej i zajmuje się głównie płucami, drogami oddechowymi i ich chorobami. W krajach niemieckojęzycznych pneumologia jest lepiej znana pod nazwą „Lungenheilkunde” (medycyna płucna).
Ściśle powiązana z pneumologią jest chirurgia klatki piersiowej. Obejmuje ona wszystkie zabiegi operacyjne, np. w przypadku raka płuc, w tym radioterapię i chemioterapię.
Pneumolodzy regularnie leczą pacjentów z
POChP,
POChP to choroba płuc, której jak dotąd nie da się wyleczyć, a która powoduje stan zapalny i zwężenie dróg oddechowych @ Andrey Popov /AdobeStock
Metody diagnostyczne stosowane w pulmonologii mogą czasami budzić pewien niepokój u pacjentów. Jednak nowoczesny sprzęt umożliwia przeprowadzenie badania bez bólu.
Do narzędzi specjalistów pulmonologii należy np. bronchoskopia. Polega ona na bezpośrednim obejrzeniu dróg oddechowych i płuc za pomocą rurki i sondy. W przypadku problemów z oddychaniem pulmonolodzy standardowo przeprowadzają badanie czynnościowe płuc. Oprócz tego w klinice pulmonologicznej stosuje się następujące, nieco bardziej specjalistyczne metody diagnostyczne:
- Spirometria
- Spiroergometria
- Scintygrafia płuc
- Punkcja opłucnej
- Torakoskopia
Podczas bronchoskopii można zbadać krtań i drogi oddechowe za pomocą bronchoskopu @ pikovit /AdobeStock
Wiele osób nie wie, że chrapanie i zaburzenia snu, w tym bezdech senny, również należą do zakresu kompetencji specjalisty pulmonologa. Oprócz ostrych chorób płuc zajmują się oni również medycyną snu i w indywidualnych przypadkach mogą skorzystać z pomocy laboratoriów snu.
Ponadto do zakresu pulmonologii należy medycyna wentylacyjna, np. w przypadku pacjentów w śpiączce. Z reguły jednak pulmonolodzy oferują następujące terapie, wykraczające poza samo przepisywanie leków:
- unikanie alergenów,
- antybiotyki,
- leki przeciwastmatyczne,
- ćwiczenia oddechowe,
- wentylacja mechaniczna,
- kortyzon (aerozol lub tabletki),
- odczulanie,
- odzwyczajanie od nikotyny,
- długotrwała terapia tlenowa,
- drenaż klatki piersiowej
Kształcenie lekarzy w kierunku specjalizacji z pulmonologii podlega ścisłym regulacjom. Kandydaci muszą przejść 6-letnie szkolenie, a na jego zakończenie zdają egzaminy zarówno ustne, jak i praktyczne.
Celem jest uzyskanie kompetencji specjalisty w zakresie „medycyny wewnętrznej i pulmonologii” po odbyciu obowiązkowego stażu i zaliczeniu wszystkich wymaganych treści szkoleniowych, w tym treści szkolenia podstawowego.
Treści szkolenia specjalizacyjnego w zakresie pulmonologii obejmują między innymi:
- szkolenie w zakresie konsultacji dotyczących rzucania palenia (skutki palenia stanowią obecnie jeden z głównych obszarów leczenia w pulmonologii. Jest to niepokojące, ponieważ tendencja do występowania chorób płuc związanych z paleniem nadal rośnie),
- choroby wywołane zanieczyszczeniem powietrza (tzw. szkodliwe substancje środowiskowe),
- zaburzenia oddychania związane ze snem (np. chrapanie lub bezdech),
- farmakologiczne leczenie nowotworów,
- dziedziczne choroby płuc (np. mukowiscydoza),
- choroby zakaźne układu oddechowego (np. zapalenie oskrzeli, gruźlica),
- alergie i astma alergiczna,
- znajomość metod leczenia chirurgicznego, radioterapii i radiologii,
- medycyna intensywna i wentylacja mechaniczna,
- diagnostyka ultrasonograficzna serca, płuc i dróg oddechowych,
- bronchoskopia,
- i wiele innych.